Tue01162018

Last update06:26:30 PM GMT

Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel

Doloqala

  • PDF

doloqala1

Zoğaṕicişen mindiǯǩedaşi, muḉo dixaşen eşaʒxonťineri na-ižiren Sultan Selimiş mťǩaşi en mağali yeriş coxo Doloqala ren. Stveli moxtaşi, Batumişen çkinde ǩele na-muǩulun mťǩuri ťorociş suri-ti, en mağali na-ren şeni Doloqalaşen miǩilun. Helbet, meǩaxtimu meǩaxtasunon mara meǩoçkvan-na. Azlağurepek ek na-gunǩidan didi oťorocepeten (mosapeten) gzas kogulunǩilupan do konobundğolupan. Doloqalas ťorociş oḉopuş qoropa mutus var mengaps. Stveli moxtaşi çkva noğapes na-renanpe-ti Azlağaşa mulunan do ťoroci ḉopupan. Ar orapes oş ǯaneri ṕaṕulepe bile biga bigeri-bigeri Doloqalaşa na-işiťes man komiçkin.
Doloqalaşa ťoroci getanaṕicis na-mulun şeni ťorocişa na-idasunon ǩoçi seriş gverdis onceres muisels do qvali do mḉǩidi kezda şǩule mʒǩupis gzas kogedgitun. Oǩule-ti a-jur ǩoçi çkva kuǩulvan do emtumanis kodvaǩidenan.
Raǩanişa keşaxtanşi, daha ǯoxleşen goşanḉvareli na-uğunan didi mtxomupes oťorocepe kogoloǩidapan da arǩele xveneri na-uğunan çergepes kelanťǩobunan.
Daha ťoroci var moxta-şakis. A-jur mzesku, mťǩaşkotume do iya aya mosas konaťen do koniǩiden. Getanuťaşi-ti ťorocişi suri egere moxtimu unon-na komulun do ağepes konabğaşǩule-ti skidala mutepeşi-ti koniçoden. Ǩvinçi dido rťaşi tişi noǩvatu çetini na-iqven şeni-ti tiepe kanostikupan do kelobğapan. Oǩule-ti illaki majuranepes-ti komeçapan do biyeli–qureli kyoişa kagyulvan.


DOLOQALAS NOSİ MUḈOŞİ İXMAREN:
Doloqalas ťoroci mosas konabğaşi iri şeri diçoden mara ya ťoroci mosaşen mağali kodoskidu-na mu iqvasunon. Ťoroci raǩani mujilas do miǩilasi! Ar Lazik toli meǯǩomileis ar ťorociş suri eşo meǩolapapsi. Helbet ťoroci tude geqonuşi gza-ti kožirops. Emuşeni, ǯoxleşen KVAŞURDULİ na-uǯumelan 60-80 cm ǩona jur toǩiş ǩunǯulepes ar ḉiťa file konoǩirapan. Oǩule-ti 10 cm. ǩonai mçxvanas do 15-20 cm ǩonai ginžanobas jur ǩunǯulepe mǯǩili ar dişka, em files kogedumelan. Em dişkas, “YONGA” uǯumelan do toǩiş ar ǩunǯuli komolaǩiran şǩule oşkenani ǩiti emus komişumelan. Majurani tokiş ǩunǯulis-ti ǩai xeşa kodolvaǩnepan. Oǩule-ti ar ǩoçi ar didi mtxomus kyulun do ťorocişi moxtimu çumers. Edo ťoroci muluťaşi mʒika jin mujilaps-na “Donťǩobit!” yado kodiqura şǩule kvaşurduli nʒas oktus kogyoḉǩaps. Eşo oktaps-oktaps da geǩlimeri na-uğun ǩunǯulis uxuşkvaşi fileşen yonga moşastun do ojiraluş sersiten surişi jindole giťaşi ǩvinçepe yeşkurdunan do kogyamxenan. Edo oǩule-ti mteli xolo mosapes konabğanşi keḉǩodunan do mutu var …
Kimi ǩoçepek a-jur tanes var elaçapťes do mʒika oras oxoris doskedinapťes.
Edo aǯi ak Doloqala şeni ar fantezi var ptkatşi helbet var iqven.

D O L O Q A L A:
İsmailiş baba Ǩadiik Ťamťras içalişepťu. İsmailik-ti ek na-iǩitxupťu şeni ancax bazi moşvacinoniş tutapes kyoyişa muluťes do a-jur tuta kododgitaťesşiǩule xolo Ťamťraşa kaǩunikteťes. İsmailis emu şeni kyoyi do kyoyiş skidala ǩai var uçkiťu. Mara Sultan Selimiş mťǩa do raǩani muşi Doloqalas didi oťorocepeten ťoroci na-iḉopeťu kuçkiťu do dido meraği ikipťu.
İsmaili mʒika kamuirduşi, Doloqalaşi kodolvagzu. Ťorociş tuta staroşina moxtuşi manžagereş didi bere Velis oxreǯuşi, Velik,
-Çkimiǩala Doloqalaşa eşaxtimu ginon-na ordo xolo kodinciri. Qvali do mḉǩidi-ti limcişen doxaziri. Man dogicoxaşi-ti gamaʒxonťi do gzas kogedgiti yado konandu.
İsmailis xelebaten tis nciri var mişuxtu. Onceres yiktu, giktu. Laṕarde do maqaqiş sersi ǩala ğaliş oşiralu-ti tis komişuxtu. Munde şǩule ar sersi kognu.
-Hulululuuu!...
“Aha!..Velik micoxops.” Ya tku do kiselu. Dolokunu kodilikunu, ǯurğa komuidu, qvali do mḉǩidis-ti na-nǩaṕu do oxorişen kagamaʒxonťu. Ǩazonis tutaş te gedgiťu. Manžagereş oxoris çkar te var ťu. “Helbet Veli gzas kogedgitu do ekole man mçumers.” Yado isimadeṕťuşi, melendo ǩele na-mulun sersi xolo kognu.
-Hululululuuuu!...
-Epçi, domiqondi. Mevuluuu!..
İsmailik ǩuçxepes numḉvinu. Ǩazonis kelvaǯǩu do noǩuçxeni na-ižiren doloqalaş gzas emtumani kodvarçu. Tutaşte na-vargedgin svape noşkeri steri mǯǩupi rťu.
-Veliii!...Veliii!..
-Hulululuuuu!...
-Epçi, domiqondi! Mevuluuu...’
İsmaili mǯǩupis ekole akole naťen maťen do emtumanis nunǩaṕun.
-Hululuuuu!. Sersi jilendo ǩelen mulun.
-Epçi domiqondi! Domiqondi ulan! Mevulu işte…
İsmaili muǩo unǩaṕu-ti-na Velişa var naḉşinu. Munde şǩule raǩanişa keşaxtuşi, gonḉvareli neferepe kožiru. “ Aha, Doloqalaşa keşapti mara am ǩoçi soren! Velis xolo ucoxu-ti-na mitik sersi vameçuşi, majurani neferepes goǯǩedu. Mǯǩupişen meťi mutu var en. İdu do ar mtxomuş tude kelaxedu. Munde şǩule em sersi xolo kognuşi guişaşu. Sersi ǯalendo ǩelen muluťu. “Man emus golaṕḉişi herhalde.” Yado nisimadu. Ar-Jur saaťi miǩiluşǩule, ǯalendo ǩelen na-mulun biḉepeşi sersepe ognuşi yiselu do entepes konargu. Veli, Osmani, Nuri, Xasani. Tam ovro ǩoçi. Velik İsmaili Žiruşi:
-Epçi, sin mundes eşaxti? Yado ǩitxu. İsmailik daha mutu var tku-şakis sersi xolo kognu.
-Hululululuuuu!...
İsmailis tis nosi minduxtu.
-İya!...İya!..İya mi ren? İya sin var ťiyi?
-Epçi sin nosi oḉǩomiyi! Man eşo macoxineni. Hem sin eşo mot dogicoxa! Sin ololiş sersi var içinopi?
Em oras biḉepek maǩarapes kuxuşkves. İsmailik, getanaṕicis ťorociş suri muluťu-şakis ti iťǩapu, burgili incaxu.

 

Yılmaz Münir AVCI

Son Güncelleme: Pazar, 08 Nisan 2012 07:12

Helimişi XASANİ

Helimisi
Lazcanın Evrensel Şairi

Coxope

Coxope
Çocuklara Lazca İsim

93 Harbi

93 Harbi
Muhacir Lazlar

Arkeopolis

Arkeopolis
Lazika'nın Başşehri

Lazca Açıköğretim

Lazca Açıköğretim
Açıköğretim Başlıyor